Γράμμα προς τον υποψήφιο των πανελληνίων εξετάσεων

Γράμμα προς τον υποψήφιο των πανελληνίων εξετάσεων

Αγαπητέ φίλε,
Μου είπαν ότι έχεις έντονο άγχος καθώς ευρίσκεσαι στο τελικό στάδιο πρίν τις εξετάσεις.
Ότι έχεις μεταπτώσεις στην συναισθηματική σου κατάσταση.
Άλλοτε νιώθεις ήσυχος και σίγουρος και άλλοτε τα νιώθεις μαύρα – δύσκολα
– ακατόρθωτα και νιώθεις τις προσπάθειές σου περιττές.
Ότι άλλοτε κάνεις αστεία, λες και δεν υπάρχει πρόβλημα, και άλλοτε το πιο μικρό αστείο
που θα σου κάνουν είναι ικανό να σε κάνει να θέλεις να διαλύσεις τα πάντα…
Μαθαίνω ότι οι δικοί σου προσπαθούν να σου συμπαρασταθούν και άλλοτε τα καταφέρνουν,
άλλοτε πάλι καταφέρνουν το αντίθετο, καθώς ανησυχώντας οι ίδιοι,
προσπαθούν να σε πείσουν να μην ανησυχείς…
Καθώς σε κοιτάζουν με βλέμμα πικραμένο ή φοβισμένο,
όπως όταν έχει αρρωστήσει ένα προσφιλές τους πρόσωπο.
Ότι όταν διαβάζεις πολύ, σου λένε ότι πρέπει να βγείς έξω, να ξεσκάσεις,
αλλά όταν βγαίνεις έξω, σε κοιτάζουν ανήσυχα μήπως και έχεις παραιτηθεί…
Μου ζήτησαν λοιπόν επειδή συνεργάζομαι με τους εφήβους και τις οικογένειές τους,
να γράψω κάτι που να μπορεί να βοηθήσει…
Λοιπόν θα είμαι ξεκάθαρος,
όπως πρέπει να είσαι, όταν αναφέρεσαι στην ζωή.
Το άγχος, η αγωνία, η ανησυχία, η ανασφάλεια, η αποσταθεροποίηση,
η ξενοιασιά, ο εκνευρισμός, ο φόβος,
όλα αυτά τελοσπάντων όχι μόνο δεν είναι αρνητικά στοιχεία στην πορεία σου,
αλλά αντιθέτως αποτελούν αποδείξεις οτί είσαι ζωντανός, υγιής και υπεύθυνος…
Ένας υγιής άνθρωπος, όταν βρίσκεται σε μία εσωτερική διεργασία,
όταν θέτει στόχους, όταν δίνει εξετάσεις (οποιουδήποτε είδους εξετάσεις), όταν ανοίγεται,
τότε είναι φυσιολογικό να αναρωτιέται…
Είναι η ανάληψη της ευθύνης της ελευθερίας του που τον δυσκολεύει…
Είναι ωραίο το να έχεις ένα σκοπό και να τον παλεύεις.
Τότε είσαι και νιώθεις ζωντανός.
Στην διάρκεια του αγώνα,
αν είσαι φυσιολογικός θα αναρωτηθείς και για το εάν θα τα καταφέρεις.
Θα αναρωτηθείς και για το εάν αξίζει τόσος κόπος.
Για το εάν είναι αυτός που σου ταιριάζει ή
ακόμα και αν στην πραγματικότητα είναι δικός σου στόχος ή
κάποιοι άλλοι σου τον έχουν επιβάλλει άμεσα ή έμμεσα…
Όμως όλα αυτά δεν είναι αδυναμία.
Δεν αποτελούν προδοσία.
Είναι η ευκαιρία του να επαναδιαβεβαιώσεις και να επαναπροσδιορίσεις τον στόχο σου.
Είναι το τίμημα της ελευθερίας.
Και όταν ακόμη κλείνεις τα αυτιά σου
και δεν ασχολείσαι με τέτοια ερωτήματα και αυτό υγεία είναι,
καθώς γνωρίζεις οτι η επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου,
δεν θα σημαίνει τον τελικό προσδιορισμό ,
αλλά αντίθετα να σου επιτρέψεις να θέσεις και άλλους στόχους στην συνέχεια…
Ένας αθλητής που τρέχει 100 m, δεν προλαβαίνει να σκεφτεί.
Συγκεντρώνεται, παίρνει μία ανάσα και τρέχει δίχως να γυρίσει να δεί δίπλα του
ή μέσα του, τι συμβαίνει.
Ένας μαραθωνοδρόμος όμως,
καθώς τρέχει σκέφτεται, ξανασκέφτεται ,
ιδρώνει, εξαντλείται, αναρωτιέται για τις δυνάμεις του,
για την επάρκειά της προπόνησής του, για τις δυνατότητές των αντιπάλων του,
για το εάν θα πρέπει τώρα ή αργότερα να δώσει όλες του τις δυνάμεις.
Αναρωτιέται ακόμα και για το εάν το να τρέχεις Μαραθώνιο είναι η καλύτερη επιλογή
ή άν θα έπρεπε να ασχολείται με κάτι άλλο.
Και καθώς αναρωτιέται τρέχει…
Και δεν πρόκειται βέβαια για κάποιον αδύναμο άνθρωπο,
γιατί τότε δεν θα μπορούσε να τρέχει Μαραθώνιο…
Είναι η μακρά επίπονη και απαιτητική διαδικασία του Μαραθώνιου που θέτει ερωτήματα.
Και εσύ φίλε μου δεν τρέχεις 100 m. 
Μαραθώνιο τρέχεις και σου αξίζει το χειροκρότημα μου
, όπως και να νιώθεις.
Σου εύχομαι να πετύχεις, αλλά όχι μόνο σε μία σχολή ή σε μία καλή σχολή,
αλλά σε κάτι περισσότερο.
 Στο να υπερασπίζεις τις επιλογές σου και ταυτόχρονα να τις διευρύνεις…
Δημήτρης Καραγιάννης

Πηγή : Το Ζωντανό Ιστολόγιο

http://alliotikathriskeytika.blogspot.gr/2012/05/blog-post_5540.html#ixzz43viR5RGs

Από το Α έως το Ω: Δημήτρης Νανόπουλος

Ο διακεκριμένος καθηγητής φυσικής υψηλών ενεργειών και Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών Δρ. Δημήτρης Νανόπουλος, σε μια συνέντευξη-μάθημα ζωής, δηλώνει πως του αρέσει να απολαμβάνει «τη ζωή, τον έρωτα, την τέχνη», προτρέπει τους νέους «να πολεμήσουν για τη ζωή που θέλουν να έχουν» και τάσσεται απερίφραστα κατά της δήλωσης του Υπουργού Παιδείας Αριστείδη Μπαλτά «η αριστεία είναι ρετσινιά» ως «επαίσχυντη» και «ακυρωτική». Σήμερα, μπορείτε να τον παρακολουθήσετε στην ομιλία του στο Εθνικό Θέατρο «Ελπίζοντας στην αβεβαιότητα -Η παράλληλη ανατροπή στη φυσική, στις τέχνες και στο θέατρο».

Απολαμβάνω: «O πατέρας μου μού έλεγε: «Παιδί μου, αυτό που έχουμε είναι από εδώ μέχρι εκεί. Ό,τι έχεις, λοιπόν, να το χαίρεσαι και να το απολαμβάνεις». Η απόλαυση είναι μια πραγματικά ουσιαστική λέξη. Σε αντίθεση με την ευτυχία, η οποία είναι φευγάτη, στιγμιαία. Εγώ προσπαθώ να απολαμβάνω τη ζωή, τον έρωτα, την τέχνη, τη φύση, το καλό φαγητό, τους φίλους μου, τις παρέες, το πιοτό, το πούρο, μέσα στην έννοια του μέτρου προφανώς, εν γένει την καλή απλή ζωή. Από κει και πέρα, είμαι ευχαριστημένος που διάλεξα να κάνω κάτι στη ζωή μου, τη φυσική, που με γεμίζει εντελώς».

Βεβαιότητες: «Το χαρακτηριστικό της μοντέρνας φυσικής είναι η αβεβαιότητα. Η φυσική μας λέει ότι τα πάντα είναι αβέβαια. Και όπως θα πω και στην ομιλία μου στο Εθνικό Θέατρο, αν δεν υπήρχε αυτή η αρχή της αβεβαιότητας, δεν θα είμαστε εδώ σήμερα. Παρόλο, όμως, που είμαι υπερασπιστής του παραλόγου και της κβαντικής αβεβαιότητας, στην καθημερινή μας ζωή πρέπει να έχουμε κάποιες βεβαιότητες, κάποιες σταθερές, γιατί αν είναι όλα ρευστά και αβέβαια, πάμε στο χάος και χαθήκαμε. Τώρα, αν έχω μία βεβαιότητα, αυτή είναι ότι αγαπώ τη ζωή και ότι η φυσική είναι η ζωή μου. Νομίζω πως όταν έρθει η ώρα μου, μέχρι την τελευταία μου ανάσα, το χέρι μου όλο και κάποια εξίσωση ή παρατήρηση θα γράφει. Επίσης, μια και μιλάμε για βεβαιότητες, οι Αμερικανοί λένε: ‘Δύο πράγματα είναι βέβαια στη ζωή: ο θάνατος και η εφορία’». (γελάει)

Γεννήθηκα: «Στην Αθήνα, στο μαιευτήριο ‘Ελενα’, στις 13 Σεπτεμβρίου του 1948. Απέναντι από το ‘Ελενα’, στο τότε 3ο Γυμνάσιο και νυν 2ο Πειραματικό, έβγαλα το σχολείο. Δίπλα, ήταν το γνωστό αναμορφωτήριο ‘Στεφανία’, απ’ όπου και η ομώνυμη ταινία. Πιο πέρα, το γήπεδο του Παναθηναϊκού, οπότε καταλαβαίνετε είμαι Παναθηναϊκός. Η μητέρα μου με γέννησε στα 19 της –μια πανέξυπνη γυναίκα, κοντούλα αλλά σπίθα. Ο πατέρας μου ήταν ένας πολύ πράος άνθρωπος. Εγώ έχω πάρει το νεύρο και την ενεργητικότητα της συγχωρεμένης της μάνας μου. Λοιπόν, πίσω στη γέννησή μου, ήταν να γεννηθώ στις 11 Σεπτεμβρίου, αλλά δεν μπορούσα να γεννηθώ, γιατί είχα πολύ μεγάλο κεφάλι και έπρεπε να γίνει καισαρική, αλλά ο γιατρός έλειπε και τελικά έγινε η επέμβαση δύο μέρες μετά. Απ’ ό,τι μου έλεγε η μάνα μου, βγήκα κυριολεκτικά οριακά ζωντανός, καθώς γεννήθηκα μωβ, μπλαβής από την ασφυξία και φυσικά με πολύ μεγάλο κεφάλι. Τόσο μεγάλο στα πρώτα μου παιδικά χρόνια, που όταν με έβλεπαν τα άλλα παιδιά, έφευγαν. Ευτυχώς, πριν πάω στο δημοτικό, πήρε κανονικές διαστάσεις, γιατί το μέγεθός του είχε γίνει βραχνάς για τη μητέρα μου».

Δραπετεύω: «Θεωρώ πως είμαστε από γεννησιμιού μας δραπέτες. Γεννιόμαστε δραπετεύοντας από τη μήτρα της μάνας μας και ζούμε δραπετεύοντας από τον θάνατο. Σκανταλιάρηδες και σκασιάρχες εκ προοιμίου, λοιπόν. (γελάει) Από μικρός, λοιπόν, είχα μεγάλο σεβασμό και αγάπη για τους περιθωριακούς, όχι για κάτι νούμερα που περιφέρονται ως τέτοιοι, αλλά για τους αυθεντικούς, οι οποίοι, λόγω ιδεολογίας, ενσυνείδητα, δεν επιθυμούν να βρίσκονται στο κέντρο των πραγμάτων αλλά δημιουργούν και υπάρχουν στις παρυφές της κοινωνίας. Μιλάω για μεγάλους καλλιτέχνες και λογοτέχνες, που έζησαν ως δραπέτες της κοινωνίας. Γι’ αυτό, το ‘δραπετεύω’ μου ασκεί διαχρονικά μια μαγεία και έλξη».

Ελλάδα: «Είναι πολλά πράγματα για μένα. Καταρχάς, είναι μια πνευματική ιδιότητα, μια υψηλή ιδέα που δημιούργησε τη δημοκρατία, τις επιστήμες και τις τέχνες και αυτή την Ελλάδα φέρω μαζί μου και στο εξωτερικό. Γι’ αυτό και διατήρησα και διατηρώ πάντα την επαφή μου με τη ρίζα μου, την πατρίδα μου. Για μένα, η Ελλάδα είναι κάτι που σχεδόν δεν συνδέεται με τον παρόντα ελληνικό χωροχρόνο. Γι’ αυτό θλίβομαι βαθύτατα με τις πολιτικές-οικονομικές εξελίξεις των τελευταίων ετών. Είναι μια κατάντια που δεν μας αξίζει. Νομίζω πως ο ελληνικός λαός, σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο, είμαστε πιο έξυπνοι, πιο έντιμοι από ό,τι μας παρουσιάζουν και δικαιούμαστε καλύτερης τύχης. Οι Ελληνες διαπρέπουν όπου και αν βρεθούν στο εξωτερικό. Μαγιά ικανών ανθρώπων υπάρχει, λοιπόν. Τώρα, πως καταφέραμε και έχουμε φτάσει εδώ που έχουμε φτάσει, πρέπει να το δούμε πολύ σοβαρά. Πρέπει όλοι να αναλάβουμε τις ευθύνες μας. Γιατί αυτοί οι κύριοι που ήταν και είναι στη Βουλή εκλέγονται και δρουν με ‘εντολή λαού’, με δημοκρατικές διαδικασίες».

Ευτυχία: «Για να είναι κανείς ευτυχισμένος, πρέπει να του λείπουν μερικά data. Καμιά φορά δε, μπορεί να αφήνουμε εσκεμμένα απ’ έξω μερικά data, για να νιώσουμε κάποια στιγμιαία ευτυχία».

Ζηλεύω: «Εχω ζηλέψει στη ζωή μου, με την έννοια του θαυμασμού και όχι του φθόνου, τους καλούς επιστήμονες. Θα ήθελα να είμαι καλύτερος επιστήμονας, όπως ο Ρίτσαρντ Φάινμαν, ο Βέρνερ Καρλ Χάιζενμπεργκ, ο Πολ Ντιράκ. Έχω, επίσης, θαυμάσει και ζηλέψει το έργο του Τζέιμς Τζόις, του Αλμπέρ Καμί, του Ορσον Ουέλς».

Ήρωες: «Το ότι ζούμε μας καθιστά όλους μικρούς ήρωες. Ο καθένας στον χώρο και στον χρόνο του και ανάλογα με τις δυνατότητές του κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί. Όμως, η έννοια του ήρωα είναι συνυφασμένη με κείνη της ήττας. Συχνά, πρέπει να ηττηθεί κάποιος για να φανεί το μεγαλείο του, η ηρωική του διάσταση».

Θεός/ Θάνατος: «Το υπαρξιακό ζήτημα του θανάτου γέννησε στον άνθρωπο την ανάγκη για την αναζήτηση του Θεού. Τώρα, λέω πως τον θάνατο δεν τον φοβάμαι ή έτσι, τουλάχιστον, έχω πείσει τον εαυτό μου. Ενδεχομένως, δεν τον πολυσκέφτομαι τον θάνατο, γιατί προσπαθώ να ζω έντονα. Πάντως, στην κηδεία μου θα ήθελα να παίζει του Νίνο Ρότα ένα κομμάτι από το ‘Αμακορντ’ του Φελίνι, όταν μπαίνει το μεγάλο πλοίο, το Ρεξ, στο λιμάνι του Ρίμινι. Θυμάμαι, όταν είχα δει την ταινία στην Αγγλία, σκέφτηκα πως αυτή η μουσική θέλω να παίζει στην κηδεία μου».

Ιστορία: «Είμαστε στο Δημοτικό, στου Ζωγράφου, το 1960 ακριβώς, εγώ 12 ετών. Κάθε Κυριακή, μας πήγαιναν υποχρεωτικά στο Κατηχητικό, στην εκκλησία του Αγίου Θεράποντα. Μια μέρα, μας μίλησαν για τον Ιωσήφ, όχι τον σύζυγο της Παναγίας, αλλά τον γιο του Ιακώβου, τον οποίο αγαπούσε πολύ ο πατέρας του αλλά όχι και τα αδέρφια του. Τον Ιωσήφ κάποια στιγμή τον πέταξαν σε ένα πηγάδι και μετά βρέθηκε στην Αίγυπτο, όπου έγινε πρίγκιπας. Για να μην μακρηγορούμε, λόγω Ιωσήφ, βρέθηκαν οι Εβραίοι στην Αίγυπτο. Όταν τελείωσε η ιστορία στο κατηχητικό και μας ζήτησαν να γράψουμε το ηθικό δίδαγμα, εγώ έδωσα λευκή κόλλα, γιατί διαφωνούσα ότι ήταν θέλημα Θεού και επέμενα ότι ήταν βασικό ότι τον μισούσαν τα αδέρφια του και του έκαναν κακό. Το τι έγινε στο Κατηχητικό, δεν περιγράφεται! Με έβγαλαν έξω και δεν ξαναπήγα, γεγονός, βέβαια, που πολύ χάρηκα».

Καθρέφτης: «Από το μόνο από το οποίο δεν μπορούμε να κρυφτούμε είναι ο εαυτός μας. Λέω, λοιπόν, συχνά στους φίλους μου ότι θέλω να είμαι εντάξει απέναντι στον εαυτό μου, να μην κάνω κακό σε άνθρωπο, γιατί όταν ξυρίζομαι το πρωί μπροστά στον καθρέφτη, θέλω να μου χαμογελάω και να σφυρίζω ωραίες, αγαπημένες μουσικές. Θέλω να μην ντρέπομαι, όταν με αντικρύζω στον καθρέφτη. Γιατί όλοι μας ξέρουμε βαθιά μέσα μας ποιοι πραγματικά είμαστε και τι έχουμε ή δεν έχουμε κάνει. Ισως, αυτοί που αφήνουν γένια να μην θέλουν να αντικρύζουν συχνά τον καθρέφτη τους».

Λάθη: «Όπως έλεγε ο Οσκαρ Ουάιλντ: ‘Εμπειρία είναι το όνομα που ο καθένας δίνει στα λάθη του’. Αν δεν κάνεις λάθη, δεν ζεις. Ο Φάινμαν, που είχε κάνει πολλά λάθη, ακόμα και στα δικά του διαγράμματα –και αυτό δεν το λέω υποτιμητικά, έλεγε και γέλαγε: ‘ο μόνος τρόπος να μην κάνεις λάθη είναι να μην κάνεις τίποτα’».

Ματαίωση: «Από μικρό παιδί, όταν έλεγα κάτι, το έκανα. Εχω, λοιπόν, ένα κόκκινο πανί, μία απίστευτα σκληρή στάση όταν μου ματαιώνουν κάτι. Είμαι ανηλεής όταν αισθάνομαι ότι με ματαιώνουν, μου ακυρώνουν κάτι εσκεμμένα. Έχω καταστρέψει σχέσεις λόγω αυτού, όταν ήμουν μικρότερος».

Νέα Γενιά: «Πρέπει να στηριζόμαστε στους νέους. Η νέα γενιά, εξ ορισμού, έχει υποχρέωση να αντιμετωπίζει τα πράγματα και ναι, να τα αλλάζει. Λέμε συχνά ότι παραδίδουμε στους νέους έναν κατεστραμμένο κόσμο, αλλά μήπως και εμείς στα μέσα του περασμένου αιώνα τι βρήκαμε; Δεν είχαμε να φάμε, τρώγαμε ψωμί με αλάτι, αλλά πολεμήσαμε. Πρέπει να πολεμήσουν και οι σημερινοί νέοι για τη ζωή που θέλουν να έχουν. Ας δουν το κινέζικο ιδεόγραμμα της κρίσης, το οποίο σημαίνει ταυτόχρονα και ευκαιρία. Να κάνουν αυτή την κρίση μια μεγάλη ευκαιρία».

Ξαγρυπνώ: «Συνεχώς, συνήθως λόγω δουλειάς. Κατά κάποιον τρόπο, είμαι εθισμένος στο ξενύχτι –τα ελληνικά γονίδια, βλέπετε. Ως θεωρητικός φυσικός, θέλω ησυχία για να δουλέψω και η νύχτα προσφέρεται για δημιουργική εργασία. Βάζω χαμηλά μουσική ή μια ταινία στην τηλεόραση και δουλεύω. Οι καλύτερες ιδέες μου έχουν έρθει νύχτα, ξαγρυπνώντας».

Οχι: «Εχω πει πολλά όχι και σε προσωπικό και σε δημόσιο επίπεδο. Και τώρα τελευταία, έχω πει όχι σε πρόταση μεγάλου κόμματος να κατέβω για βουλευτής επικρατείας. Εχω πει όχι σε διάφορες θέσεις. Κοιτάξτε, εγώ είμαι γεννημένος φυσικός. Δεν έχω πάστα πολιτικού. Δεν μπορώ να αναλάβω θέσεις που δεν έχουν σχέση με το αντικείμενό μου. Οπότε δεν έχω μετανιώσει που έχω αρνηθεί διάφορες δημόσιες θέσεις, αν και κάποιες ήταν πραγματικά τιμητικές και ήταν δύσκολο να αρνηθώ. Σε προσωπικό επίπεδο, ναι, έχω μετανιώσει για κάποια όχι μου. Γιατί πιστεύω πως είναι καλύτερα να μετανιώνεις για πράγματα που έχεις κάνει, παρά για κείνα που δεν έχεις κάνει».

Παιδεία: «Πέρα από την εγκύκλια παιδεία, πιο σημαντική είναι η ευρύτερη καλλιέργεια και κουλτούρα κάθε ανθρώπου. Τα πτυχία και τα μεταπτυχιακά δεν σου εξασφαλίζουν ότι έχεις παιδεία. Η παιδεία ξεκινά μέσα από την οικογένεια, από τα ‘μαθήματα’ που θα πάρει το παιδί πρακτικά, δια της μίμησης και του παραδείγματος, από τη μητέρα του και τον πατέρα του, και μετά έρχεται το σχολείο. Αυτά που υποφέρει σήμερα η Ελλάδα είναι αποτέλεσμα ελλειμματικής παιδείας, σε όλα τα επίπεδα».

Ρίσκο: «Στη ζωή πάντα πίστευα πως για να πετύχει κάποιος πρέπει να έχει αίσθηση του ρίσκου, λαγνεία για τη ζωή και άγρια φαντασία. Αρα, το ρίσκο για μένα είναι συνυφασμένο με τις επιλογές μου. Όπως έχει πει και ο Καμί, μου αρέσουν οι άνθρωποι που ρισκάρουν και που πάνε μέχρι την άκρη του γκρεμού, αλλά ταυτόχρονα έχουν και τη σοφία να κάνουν πίσω, όταν πρέπει».

Ραγιαδισμός: «Αυτή η χαρακτηριστική ιδιότητα του νεοέλληνα, της ‘τζάμπα μαγκιάς’, υποθάλπει ένα είδος ραγιαδισμού. Επειδή ξέρει ότι είναι εγκλωβισμένος, νομίζει ότι με τέτοιου είδους ξεσπάσματα αποκτά υπόσταση. Όμως, όπως έχει πει και ο Σεφέρης, ‘είμαστε πολύ για το τίποτα και λίγο για το κάτι’. Και κάπου εδώ ελλοχεύει και ο κίνδυνος της απομόνωσης της Ελλάδας. Και δεν αναφέρομαι μόνο στο Eurogroup, αλλά σε επιστημονικό και πολιτιστικό επίπεδο, γιατί έχουμε μια τάση εγκλωβισμού και γεωγραφικά και ψυχολογικά. Σαν να αισθανόμαστε ότι δεν μπορούμε να ανταγωνιστούμε τους Ευρωπαίους και κλεινόμαστε πίσω στο καβούκι μας. Αλλά η Ελλάδα έχει δώσει τα φώτα της στη Δύση και δικαιωματικά εκεί ανήκει».

Σιωπώ: «Από μικρός, δύσκολα σιωπούσα, όταν έβλεπα ή άκουγα κάτι παράλογο ή άδικο. Δεν μπορώ να αντιστέκομαι στον πειρασμό να παίρνω θέση για πράγματα για τα οποία έχω ισχυρή γνώμη. Για παράδειγμα, πρόσφατα που ακούστηκε μέσα στη Βουλή από τον υπουργό Παιδείας ότι ‘η αριστεία είναι ρετσινιά’, απορώ πως δεν έγινε της κακομοίρας. Μα, είναι ντροπή για δύο λόγους. Πρώτον, γιατί αυτή η κουβέντα ειπώθηκε από άτομο με επίσημη, θεσμική θέση, από τον υπουργό Παιδείας. Δεύτερον, η δήλωση έγινε από έναν ‘μαρξιστή της Αριστεράς’, όπως ο ίδιος αυτοαποκαλείται. Μου κάνει τρομακτική εντύπωση αυτή η επαίσχυντη δήλωση. Πιστεύω θα μείνει στην ιστορία της Βουλής ότι ο υπουργός Παιδείας το 2015 δήλωσε πως ‘η αριστεία είναι ρετσινιά’ και δεν άνοιξε ρουθούνι. Όταν η επιστήμη έχει κάνει τόσα θηριώδη άλματα, όταν αυτά τα άλματα έχουν γίνει χάριν κάποιων αρίστων, μια τέτοια δήλωση είναι τουλάχιστον ακυρωτική».

Τρέλα: «Καλά, είμαι γνωστός τρελός! (γελάει) Πιστεύω πως οι ‘τρελοί’ πάνε αυτόν τον κόσμο μπροστά. Ο Αρχιμήδης, ο Ντα Βίντσι, ο Μότσαρτ είναι ιδιοφυείς τρελοί που άλλαξαν τον ρουν της επιστήμης και της τέχνης».

Τύχη/ Τίποτα: «Το σύμπαν δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια τυχαία διακύμανση του τίποτα. Εδώ, ενώνεται η κβαντική φυσική και κοσμολογία με την υπαρξιακή φιλοσοφία».

Υπονόμευση: «Την έχω νιώσει στο πετσί μου την υπονόμευση, τον φθόνο. Είναι πραγματικά απίστευτο πως κάποιοι άνθρωποι, αντί να ζουν και να απολαμβάνουν τη ζωή τους, ζουν μισανθρωπικά και τοξικά υπονομεύοντας τον διπλανό τους. Βρε, ζήστε τη ζωή σας και αφήστε τους άλλους να κάνουν ό,τι νομίζουν. Και αν κάνουν κάτι καλό, μιμηθείτε το, προχωρήστε το, εξελίξτε το».

Φόβοι: «Επειδή το μυαλό μου τρέχει πολύ γρήγορα –και αυτό είναι και καλό και κακό, καμιά φορά όταν ακούσω ή μάθω ένα άσχημο μαντάτο, αυτό το ρημάδι το μυαλό τρέχει τόσο γρήγορα στην πιο αρνητική εξέλιξη του πράγματος, που με διαλύει. Αυτή, όμως, η πρακτική έχει αποδειχτεί ενίοτε τόσο λάθος, που έχω περάσει φοβερές στεναχώριες δημιουργώντας τέρατα, χωρίς να υπάρχει κανένας λόγος, όπως αποδεικνύεται εκ των υστέρων. Κι ενώ στεναχωρήθηκα σφόδρα, χωρίς λόγο τελικά, το σύστημά μου, τα κύτταρά μου σίγουρα έχουν πληρώσει και έχουν καταγράψει όλο αυτό το στρεσάρισμα. Πολύ φοβάμαι αυτή την πλευρά μου».

Χρόνος-Χώρος: «Ζούμε σε ένα συγκεκριμένο χώρο και χρόνο εντελώς τυχαία, αλλά ο καθένας από εμάς θα πρέπει να κάνει όσο καλύτερη χρήση μπορεί αυτού του χωροχρονικού του δεδομένου, πέρα από μισαλλοδοξίες, δόγματα ή δοξασίες που μας εγκλωβίζουν. Αυτή η τυχαιότητα του χωροχρόνου και πόσο αυτή μας καθορίζει είναι εκπληκτική, αν τη σκεφτεί κανείς».

Ψάχνω: «Ψάχνω να καταλάβω τον κόσμο. Όπως έχει πει και ο Αϊνστάιν, η φυσική είναι ένα ραφινάρισμα της καθημερινής σκέψης. Το ρήμα ‘ψάχνω’ είναι το raison d'être του ερευνητή, με παραφυάδες του την οξυδέρκεια και τη φαντασία, ώστε να μένει η ουσία, ο πυρήνας της έρευνας».

Ωρα να…: «…ζήσουμε».

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ:

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ

H ημερομηνία έναρξης των πανελληνίων εξετάσεων έφτασε μια πολύτιμη σημαντική στιγμή για όλους τους μαθητές.

Σημαντική διότι τελειώνει μια μεγάλη και σημαντική περίοδο και φάση της ζωής τους –σχολείο- και ανάλογα με την επιτυχία ή μη στις εξετάσεις θα εισέλθουν σε νέα μονοπάτια είτε στην ανώτατη και ανώτερη εκπαίδευση είτε στην αγορά εργασίας και απασχόλησης.

Το επιθυμητό και προσδοκώμενο αποτέλεσμα είναι η επιτυχία βεβαίως και ένας παράγοντας που πρέπει να ελέγξουν είναι το άγχος .

Τόσο οι μαθητές όσο και οι οικογένειες τους πρέπει να γνωρίζουν ότι η εμφάνιση άγχους σε τέτοιες περιόδους ,όπως οι πανελλήνιες εξετάσεις είναι μια φυσιολογική αντίδραση και άμυνα του οργανισμού σε μια έντονη και πιεστική κατάσταση .

Το θέμα είναι ότι η ύπαρξη άγχους είναι δεδομένη σε άλλα παιδιά πιο έντονο και σε άλλα πιο χαμηλό καθώς επίσης και στις οικογένειες τους.

Πρέπει η διαχείριση της όλης κατάστασης –προετοιμασία και εξετάσεις –να γίνει με τέτοιο τρόπο ώστε το άγχος να είναι ωφέλιμο και δημιουργικό και να μην αποσυντονίζει καμία λειτουργία του μαθητή ,και να μην φτάνουμε σε καταστάσεις όπου το άγχος θα είναι ένας παράγοντας αποδιοργάνωσης και μείωσης των δυνατοτήτων και ικανοτήτων μας και θα συμβάλει τα μέγιστα στην έλλειψη ηρεμίας ,νηφαλιότητας και χαλαρότητας στοιχεία απαραίτητα για την επιτυχία στις εξετάσεις.

Στη συνέχεια έχουμε να παραθέσουμε ορισμένες χρήσιμες συμβουλές για τους γονείς και κυρίως για τους μαθητές που θα τους βοηθήσουν για την καλύτερη προετοιμασία μας.

Συμβουλές προς τους μαθητές για την προετοιμασία για τις εξετάσεις:

-Οργάνωση του προγράμματος ( ώρες διαβάσματος –επαναλήψεων ,ώρες ξεκούρασης και ύπνου)

-Εξοικείωση με το γεγονός των εξετάσεων. Μια άσκηση που θα είναι αντίστοιχη των συνθηκών των εξετάσεων ( θέματα ,χρόνος κτλ ) βοηθάει στην εξοικείωση και αποβάλει το άγχος του άγνωστου και της αβεβαιότητας.

-Μην αφήνεις να σε πλημμυρίσουν αρνητικές σκέψεις για την έκβαση των αποτελεσμάτων ( αποτυχία ) ούτε να διακατέχεσαι από ηττοπαθητική στάση και συμπεριφορά ότι δεν θα επιτύχεις προκαταβολικά.

-Προσπάθησε να αποβάλεις την ένταση και το άγχος κάνοντας πράγματα που σε ικανοποιούν και σου βελτιώνουν την διάθεση ( μουσική ,παρακολουθώντας μια ταινία ,τρέξιμο )

-Μην μεταβάλεις τον τρόπο διατροφής σου αυτό το διάστημα .Πρέπει να τρέφεσαι σωστά ,να κοιμάσαι τις ώρες που απαιτούνται, και να κάνεις τα ανάλογα διαλλείματα κατά την μελέτη. Η κακή διατροφή ,η έλλειψη ύπνου και ξεκούρασης θα σε καταβάλουν ενώ απεναντίας εμείς επιθυμούμε να έχουμε πλήρη διαύγεια και ενέργεια στον οργανισμό μας.

-Αν έχεις απορίες σχετικά με τις εξετάσεις συζήτησε το με τους καθηγητές σου που θα σε κατευθύνουν δίνοντας την σωστή συμβουλή .Μην προσπαθείς να πάρεις γνώμη και βοήθεια από άτομα ( φίλους ,γνωστούς ) γιατί τις πιο πολλές των περιπτώσεων αγχώνουν παρά βοηθούν στην επίλυση μιας απορίας ή ενός θέματος σχετικά με τις εξετάσεις, διότι είτε δεν έχουν την επαρκή γνώση είτε αντιλαμβάνονται διαφορετικά το θέμα.

-Μην καταφεύγεις σε υποκατάστατα που θα διεγείρουν τον οργανισμό ( καφές ,τσιγάρο ,βιταμίνες) .Ένα καλό πρωινό είναι η ενδεδειγμένη λύση που θα τονώσει τον οργανισμό καθώς και καλή διατροφή.

-Στις εξετάσεις αφού μελετήσεις με ηρεμία τις ερωτήσεις ξεκίνα από αυτές που γνωρίζεις καλύτερα. Μην αγχωθείς και πανικοβληθείς εάν πιστεύεις ότι δεν γνωρίζεις μια απάντηση .Μπορείς να επανέλθεις μόλις τελειώσεις τις υπόλοιπες με καθαρό μυαλό και ηρεμία και να απαντήσεις .

-Μην αφήνεις να σε καταβάλει το άγχος κατά την διάρκεια των εξετάσεων .Αν νοιώθεις ότι κυριεύεσαι από άγχος ,χαλάρωσε κάνε σκέψεις θετικές που σε ηρεμούν ,συνέχισε να αναπνέεις στον ίδιο ρυθμό ( φυσιολογικό) και όλα θα κυλήσουν καλά και ομαλά.

-Οργάνωσε το πρόγραμμα σου για την μετάβαση στο εξεταστικό κέντρο ,χρονικό διάστημα που θέλεις να είσαι νωρίτερα εκεί ,αν νοιώθεις πιο άνετα , καλύτερα και σε χαλαρώνει να σε συνοδεύσει κάποιος /α συζήτησε το με τους γονείς σου.

Το κυριότερο προσπάθησε να αποβάλεις τις σκέψεις που έχουν ως επίκεντρο το μέλλον σου και την επαγγελματική σου αποκατάσταση. Αυτό το κομμάτι θα έχεις αρκετό χρόνο να το διερευνήσεις με ηρεμία και νηφαλιότητα μετά τις εξετάσεις.

ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ

Χασκής Θανάσης

Κοινωνικός Λειτουργός

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ http://892fm.blogspot.com/2012/05/blog-post_6902.html

Τεχνικές αντιμετώπισης του άγχους

Αναπνεύστε σωστά
Οι αναπνευστικές ασκήσεις προσφέρουν άμεση ανακούφιση από το στρες. Η βασική αναπνευστική άσκηση στην οποία πρέπει να εξασκηθείτε είναι η διαφραγματική αναπνοή. Ο σκοπός αυτής της αναπνευστικής άσκησης (που στη γιόγκα ονομάζεται deerga shuasham) είναι να χαλαρώσει το διάφραγμα - το μυ που χωρίζει το θώρακα από την κοιλιά:
● Βάλτε το ένα χέρι στην κοιλιά και το άλλο στο στήθος.
● Εισπνεύστε πολύ αργά από τη μύτη (μετρώντας μέχρι το 4) και νιώστε την κοιλιά σας (και όχι το στήθος σας) να φουσκώνει με αέρα. Προσπαθήστε να κρατήσετε τον αέρα στο στομάχι σας (μετρώντας μέχρι το 4) και εκπνεύστε αργά (μετρώντας πάλι μέχρι το 4).
Συμβουλή: Συνιστάται να την κάνετε προληπτικά και όχι μόνο όταν το στρες σάς κυριεύει. Κάντε, λοιπόν, 5-10 επαναλήψεις τρεις φορές την ημέρα, ξαπλωμένοι στο κρεβάτι, όρθιοι κοντά στο παράθυρο ή καθιστοί. Ενδεχομένως, την ώρα που αναπνέετε να νιώσετε μια ελαφριά ζάλη, λόγω της υπεροξυγόνωσης του εγκεφάλου. Για να αποφύγετε την υπεροξυγόνωση, σιγουρευτείτε πως, κατά την εκπνοή, έχετε αδειάσει όλο τον αέρα από τα πνευμόνια σας. Εξασκηθείτε για μία εβδομάδα σε αυτή την τεχνική, προτού περάσετε στο επόμενο στάδιο (στις ασκήσεις μυϊκής χαλάρωσης).

Χαλαρώστε τους μυς
Για να χαλαρώσετε από το μυϊκό σφίξιμο, οι ειδικοί προτείνουν την τεχνική του Jacobson, που βασίζεται στο σφίξιμο και στη χαλάρωση κάθε μυϊκής ομάδας του σώματος ξεχωριστά:
● Το ιδανικό είναι να είστε ξαπλωμένοι στο κρεβάτι, αλλά μπορείτε να εξασκηθείτε και σε μια αναπαυτική καρέκλα.
● Σφίξτε και στη συνέχεια χαλαρώστε κάθε μυϊκή ομάδα (πόδια, χέρια, κοιλιά, αυχένας, κεφάλι, πρόσωπο κλπ.). ● Ολοκληρώστε την άσκηση ελέγχοντας νοητικά ότι κάθε σημείο του σώματός σας είναι χαλαρό.
Συμβουλή: Μπορείτε να εφαρμόσετε και παραλλαγές της μεθόδου, σφίγγοντας μαζί όλες τις μυϊκές ομάδες του σώματός σας και κατόπιν χαλαρώνοντας. Επίσης, μπορείτε να εξασκηθείτε ακόμη και στο τιμόνι του αυτοκινήτου, το οποίο θα σφίξετε δυνατά, νιώθοντας την ένταση στο πάνω μέρος του σώματός σας. Στη συνέχεια χαλαρώνετε τη λαβή.

Bγείτε βόλτα
Όταν το στρες σάς κυριεύει, μια αποτελεσματική μέθοδος άμεσης αντιμετώπισης είναι να ασχοληθείτε με μια μορφή άσκησης, π.χ. βγείτε μια βόλτα γύρω από το τετράγωνο. Με τον τρόπο αυτό, ο οργανισμός σας «καταναλώνει» την περίσσεια αδρεναλίνη, ενώ το μυαλό σας αποσπάται από τις ανήσυχες σκέψεις. Γενικότερα, οι έρευνες αποκαλύπτουν ότι όσοι ασχολούνται συστηματικά με μια σωματική δραστηριότητα ταλαιπωρούνται λιγότερο από το άγχος και την κατάθλιψη σε σύγκριση με όσους κάνουν καθιστική ζωή. Επιπλέον, η άσκηση σας βοηθά να αποκτήσετε καλύτερο έλεγχο του σώματός σας, καθώς και να διακρίνετε ευκολότερα τη διαφορά ανάμεσα στην ένταση και τη χαλάρωση του οργανισμού.
Συμβουλή: Συνιστάται να αποφύγετε τα ανταγωνιστικά αθλήματα, επειδή μπορεί να επιτείνουν το στρες.

Ακούστε μουσική
Ορισμένα μουσικά κομμάτια αποτελούν πολύτιμο βοήθημα στην αποφόρτιση του στρες. Μελέτες έχουν δείξει ότι η μουσική με αργό ή μέτριο τέμπο και με απλή, ρυθμική και μελωδική δομή προκαλεί ηρεμία και ευχαρίστηση. Πρόκειται για κομμάτια κλασικής μουσικής, σύγχρονης ορχηστρικής μουσικής (lounge, eth­nic, ambient κλπ.), New Age, χορωδιακής ή ακόμη και τραγούδια. Σε κάθε περίπτωση, όμως, βασική προϋ­πόθεση για την επιλογή του μουσικού κομματιού που θα σας χαλαρώσει είναι να σας αρέσει. Επιπλέον, ο πιο αποδοτικός τρόπος για να αξιοποιήσετε πλήρως τη δύναμη της μουσικής ενάντια στο στρες είναι να συμμετάσχετε σε μια συνεδρία μουσι­κοθε­ραπείας, όπου ο μουσικοθεραπευτής θα σας βοηθήσει να αποφορτιστείτε από την ένταση είτε παίζοντας είτε ακούγοντας μουσική.

http://www.vita.gr/ygeia/article/7451/fakelos-kinhseis-mat-kata-toy-stres/

Επιμέλεια: Κική Τσεκούρα - Aλέξανδρος Γιατζίδης, M.D.

Η περίοδος των εξετάσεων είναι προ των πυλών, το πολύωρο διάβασμα και το άγχος για τους περισσότερους μαθητές κορυφώνεται. Εκτός όμως από το διάβασμα που αποτελεί αδιαμφισβήτητα και το βασικότερο όπλο των μαθητών απέναντι στις εξετάσεις, η διατροφή παίζει και αυτή εξέχοντα ρόλο στη μέγιστη απόδοση του μαθητή. 

Η διατροφή του παιδιού που διαβάζει είναι σημαντική. Το διάβασμα και η μάθηση είναι σοβαρές και πολύπλοκες λειτουργίες. Για να πετυχαίνουν χρειάζεται να γίνονται με το σωστό τρόπο.

Ο καλός ύπνος και η υγιεινή διατροφή θα σας δώσουν τα εφόδια για να αντέξετε και να καταβάλετε την ενέργεια και τους κόπους που απαιτούνται. Μην ξεχνάτε ότι το διάβασμα και η μάθηση θέλουν ενέργεια και κόπο. Η προσοχή και η συγκέντρωση υποφέρουν όταν είστε κουρασμένοι, έχετε έλλειψη ύπνου ή υποβάλλεστε σε παράγοντες που οδηγούν αλλού τις σκέψεις σας. Θέλουν επίσης προσοχή και συγκέντρωση. Γι αυτό απομακρύνετε κάθε παράγοντα που μπορεί να αποσπά την προσοχή σας όπως ραδιόφωνο, μουσική, τηλεόραση ή θορυβώδες περιβάλλον. 

Θρεπτικά συστατικά που κατά καιρούς έχουν συνδεθεί με τη διατήρηση της μνήμης και γενικότερα την καλύτερη εγκεφαλική λειτουργία είναι οι βιταμίνες C, συμπλέγματος Β, όπως η Β12 και Β6, Ε, η θειαμίνη καθώς και ορισμένα από τα απαραίτητα αμινοξέα. Οι υδατάνθρακες, οι οποίοι περιέχονται κυρίως σε τρόφιμα όπως το ψωμί, τα δημητριακά, η πατάτα,τα ζυμαρικά, τα φρούτα και τα γλυκά αποτελούν την πιο εύκολη πηγή ενέργειας για τον οργανισμό μας ενώ η γλυκόζη ο απλούστερος από τους υδατάνθρακες είναι το μοναδικό ενεργειακό υπόστρωμα που χρησιμοποιεί ο εγκέφαλός μας.

Σε περιόδους μεγάλης πνευματικής καταπόνησης, αυξημένης ψυχικής πίεσης και έντονου στρες, ορισμένα θρεπτικά συστατικά παίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο:

• Ακόρεστα λιπαρά οξέα: αποτελούν το οικοδομικό υλικό των νευρικών κυττάρων, τα οποία θρέφουν και προστατεύουν. Βοηθούν επίσης στην καταπολέμηση του άγχους και στη βελτίωση της διάθεσης. Παχιά ψάρια, ελαιόλαδο, ταχίνι, ξηροί καρποί, κρόκος αβγού, αβοκάντο και μη υδρογονωμένα φυτικά λίπη και έλαια αποτελούν τις υγιεινότερες πηγές τους.

• Αμινοξέα: απολύτως απαραίτητα για τη βιοσύνθεση νευροδιαβιβαστών, χημικών ουσιών που επηρεάζουν την καλή λειτουργία του εγκεφάλου. Ιδιαίτερα χρήσιμο αμινοξύ για τον πνευματικά εργαζόμενο μαθητή είναι η τρυπτοφάνη, πρόδρομη ουσία της σεροτονίνης. Η ομαλή παραγωγή σεροτονίνης σχετίζεται με την καλή διάθεση, τη μείωση του άγχους, την τόνωση και την καλή λειτουργία της μνήμης. Τρυπτοφάνη υπάρχει κυρίως σε ζυμαρικά, γαλοπούλα, γαλακτοκομικά (ειδικά στα τυριά), ψάρια, όσπρια και ξηρούς καρπούς.

• Αντιοξειδωτικά: βοηθούν τον οργανισμό να αντιμετωπίσει την υπερπαραγωγή ελευθέρων ριζών, επιβλαβών ουσιών που δημιουργούνται σε μεγαλύτερες ποσότητες κατά τις περιόδους έντονου στρες, όπως είναι η εξεταστική περίοδος. Μεγάλες ποσότητες αντιοξειδωτικών περιέχουν κυρίως τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά, τρόφιμα που δεν θα πρέπει να λείπουν ποτέ από το καθημερινό διαιτολόγιο.

• Βιταμίνες Β: συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος, στη μείωση της πνευματικής κόπωσης, στον καλύτερο μεταβολισμό των υδατανθράκων και στην αύξηση των επιπέδων ενέργειας. Υπάρχουν κυρίως σε ανεπεξέργαστα δημητριακά, όσπρια, ξηρούς καρπούς, γαλακτοκομικά, κρέας, ψάρια και λαχανικά.

• Γλυκόζη: προέρχεται από το μεταβολισμό των υδατανθράκων. Αποτελεί τη μοναδική πηγή ενέργειας του εγκεφάλου και επομένως χρειάζεται περισσότερο από οτιδήποτε άλλο σε όσους διαβάζουν εντατικά. Πιτυρούχο ψωμί, νιφάδες βρώμης, σκούρο ρύζι, ζυμαρικά, δημητριακά πρωινού ολικής άλεσης, πατάτες, όσπρια, φρούτα, λαχανικά και μέλι αποτελούν τις καλύτερες πηγές ωφέλιμων υδατανθράκων.

• Μαγνήσιο: συμβάλλει στη χαλάρωση του νευρικού συστήματος, ενώ συγχρόνως αυξάνει την αυτοσυγκέντρωση και την αντίσταση στην κόπωση. Σε περίπτωση ανεπαρκούς πρόσληψης, οι ορμόνες του στρες αυξάνονται σημαντικά, γεγονός που μπορεί να εντείνει τον εκνευρισμό ή να προκαλέσει κατάθλιψη. Πλούσιες πηγές μαγνησίου είναι τα πράσινα λαχανικά και επίσης όσπρια, καρύδια, δημητριακά ολικής άλεσης, μπανάνες, αβοκάντο, ρύζι, στάρι, σπανάκι, μανιτάρια και η πικρή σοκολάτα.

• Σίδηρος: αναγκαίος για την οξυγόνωση και την εύρυθμη λειτουργία του εγκεφάλου. Η μακροχρόνια έλλειψη σιδήρου μπορεί να προκαλέσει αδυναμία συγκέντρωσης, ευερεθιστότητα, νευρικότητα και δυσκολίες στη μάθηση. Πιο αφομοιώσιμες πηγές σιδήρου είναι το συκώτι και τα κόκκινα κρέατα. Ποσότητες σιδήρου περιέχονται επίσης σε πουλερικά, ψάρια, αβγά, δημητριακά πρωινού, αποξηραμένα φρούτα, ξηρούς καρπούς, όσπρια και σκούρα πράσινα λαχανικά. 

Μια τροφή που μπορεί να βοηθήσει σε περιόδους πνευματικής κόπωσης είναι τα κεράσια. Είναι σε αφθονία αυτήν την περίοδο και μειώνουν αισθητά την πνευματική κόπωση. Τα κεράσια είναι νόστιμα και πολύ θρεπτικά. Περιέχουν όλα τα παραπάνω και συγκεκριμένα:

• Αντιοξειδωτικά
• Μεταλλικά άλατα
• Ελαγικό οξύ
• Βιταμίνη C
• Βιταμίνη Α
• Μελατονίνη
• Κάλιο, ασβέστιο, φώσφορο, σίδηρο, μαγνήσιο και χαλκό
• Βιοφλαβονοειδή
• Ανθοκυανίνες
• Φυτοστερόλες

Αποφύγετε ή περιορίστε σημαντικά:

• Μεγάλα γεύματα, αλόγιστη λήψη τροφής, συνεχές τσιμπολόγημα
• Γρήγορο φαγητό, παραγγελίες φαγητών, προκατασκευασμένα γεύματα.
• Ποτέ δεν κάνουμε συγχρόνως διάβασμα και φαγητό!

Απλές πρακτικές για διαχείριση του άγχους των εξετάσεων

Όταν φτάνει η περίοδος των εξετάσεων αρχίζουν να αγχώνονται όλα τα παιδιά, είτε είναι καλοί μαθητές είτε όχι. Έχουν πολύ διάβασμα, σκέφτονται αν θα καταφέρουν να πετύχουν και όλο αυτό τα πανικοβάλει. Ο παιδίατρος Σπύρος Μαζάνης μας δίνει τον δεκάλογο αντιμετώπισης του άγχους των εξετάσεων!

Την περίοδο των εξετάσεων οι μαθητές κάθε ηλικίας επιβαρύνονται πνευματικά, ψυχικά και σωματικά. Η αυξημένη προσπάθεια που καταβάλουν απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή στη διατροφή τους, κατάλληλο χειρισμό του άγχους και ποιοτικές συνθήκες διαβίωσης.

Έστω και για την τελευταία στιγμή ακόμα και για τους μαθητές που δεν προσέχουν την διατροφή τους κατά την διάρκεια του χρόνου, θα δώσουμε κάποιες συμβουλές για να βοηθηθούν οι δύσκολοι περίοδοι των εξετάσεων.

Δεκάλογος αντιμετώπισης του άγχους των εξετάσεων:

1. Ο εγκέφαλός τους θα λειτουργήσει σωστά και αποδοτικά, αν η γλυκόζη δηλαδή το ζάχαρο στο αίμα διατηρείται σε σταθερά επίπεδα.
2. Για να επιτευχθεί αυτό θα πρέπει να τρώει 5 γεύματα ημερησίως. Δηλαδή 3 βασικά (πρωινό, μεσημεριανό, βραδινό) και 2 σνακ (δεκατιανό, απογευματινό). Το κάθε γεύμα θα πρέπει να απέχει από το άλλο τουλάχιστον 3 ώρες.
3. Να τρώει το πρωί σαν βασιλιάς, το μεσημέρι σαν πρίγκιπας και το βράδυ σαν ζητιάνος. Δηλαδή το βράδυ ελαφρύ φαγητό και τουλάχιστον 2 ώρες πριν τον βραδινό ύπνο για να μην έχει διαταραχές κατά την διάρκεια του ύπνου.
4. Λίγη μαύρη σοκολάτα. Μία ή δύο φορές την ημέρα ενισχύει την μνήμη και επειδή περιέχει ουσίες που διεγείρουν την ευφορία συμβάλλει στην μείωση του άγχους.
5. Τα φρούτα να συνοδεύονται πάντοτε με λίγους ξηρούς καρπούς.
6. Να πίνει 2 λίτρα νερό την ημέρα. Βοηθάει στην παραγωγή ενέργειας.
7. Όχι στους καφέδες και το τσάι. Η καφεΐνη που περιέχουν προκαλεί πολύ διούρηση και έτσι το παιδί αφυδατώνεται. Επιπλέον η καφεΐνη δημιουργεί αϋπνίες, διέγερση και εκνευρισμό.
8. Να κοιμάται 6 έως 7 ώρες το 24ωρο.
9. Να περπατάει μία ώρα την ημέρα.
10. Κάθε 1 ώρα διαβάσματος να ξεκουράζεται 10 λεπτά.

Αν ο μαθητής έχει παθολογικό άγχος το καταλαβαίνουμε διότι μπορεί να έχει: ταχυκαρδίες, ταχυπαλμίες, εφιδρώσεις, κοκκίνισμα προσώπου, συχνοουρία, διάρροια ή δυσκοιλιότητα, καούρες, φουσκώματα, πόνο στο στομάχι, λιποθυμικές τάσεις, αϋπνία, σπασμωδικό βήχα, τικ όπως ανοιγόκλεισμα των ματιών. Αν συμβαίνει κάποιο από αυτά δεν δίνουμε φάρμακα, αλλά απευθυνόμαστε στον γιατρό του.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το άγχος δεν είναι εχθρός του ανθρώπου, παρότι πολλές φορές βιώνεται απειλητικά. Πρόκειται για υποστηρικτικό στοιχείο που βοηθά τον άνθρωπο να ανταπεξέλθει σε έντονες συναισθηματικά καταστάσεις, είτε ευχάριστες, είτε δυσάρεστες, είτε… ανύπαρκτες. Ευχάριστα συμβάντα κατά τα οποία εκδηλώνονται συμπτώματα άγχους μπορεί να είναι ο γάμος, ο ερχομός ενός παιδιού, η προαγωγή, ενώ ως δυσάρεστα θα μπορούσαμε να αναφέρουμε την εμφάνιση μιας σοβαρής ασθένειας, τον χωρισμό και την απόλυση. Σε ό, τι αφορά τις ανύπαρκτες αγχογόνες καταστάσεις, αρκεί να σημειωθεί ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος συχνά εκτιμά με λάθος τρόπο συνθήκες και γεγονότα που είτε δεν αποτελούν είτε έχουν παύσει να αποτελούν πραγματική απειλή. Χωρίς άγχος, δεν θα υπήρχε επιβίωση του ανθρώπινου είδους καθώς δεν θα υπήρχε καμία κινητοποίηση απέναντι σε επερχόμενους ή πιθανούς κινδύνους. Το άγχος αποτελεί έναν αποτελεσματικό μηχανισμό άμυνας για τον άνθρωπο κι όταν γνωρίζει πώς να το αξιοποιήσει, οι συνέπειες αποβαίνουν κυρίως θετικές. Υπό το πρίσμα αυτού του σκεπτικού θα αναλύσουμε και το άγχος των εξετάσεων, το οποίο λίγο ή πολύ απασχολεί ένα μεγάλο αριθμό σπουδαστών.

Καλή Ανάγνωση,
Ελεάννα Καλούδη
Σύμβουλος Σταδιοδρομίας Γ.Δ.

Περιεχόμενα:
Τι είναι το άγχος των εξετάσεων;
Μύθοι και Αλήθειες για το άγχος των εξετάσεων
Τα συμπτώματα και οι συνέπειες του άγχους των εξετάσεων
Αντιμετώπιση του άγχους των εξετάσεων
Πως μπορώ να βοηθήσω έναν φίλο με έντονο άγχος εξετάσεων;
Εν κατακλείδι
Βιβλιογραφία

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Όταν οι εξετάσεις αποτελούν για το άτομο μια ευκαιρία να αποδείξει στους γύρω του ή στον εαυτό του την ικανότητά και την αξία του, τότε εμφανίζεται το άγχος των εξετάσεων. Ο φόβος μήπως απογοητεύσει τους σημαντικούς του ανθρώπους και η ανασφάλεια μήπως διαψεύσει την προσδοκία που έχει για τον εαυτό του, προκαλούν στο άτομο αρνητικές σκέψεις σε σχέση με την τελική του απόδοση, αυτές με τη σειρά τους ενισχύουν το άγχος που βιώνει και όχι σπάνια παραιτείται από την προσπάθεια να ανταπεξέλθει στην εξεταστική διαδικασία. Γίνεται προφήτης του εαυτού του, προβλέπει την ανεπάρκειά του τόσο σε επίπεδο συγκέντρωσης και προετοιμασίας για τις εξετάσεις όσο και σε επίπεδο ανταπόκρισης στην ουσιαστική και πρακτική φάση της αξιολόγησής του. Ας ανατρέξουμε όμως σε ορισμένους μύθους και αλήθειες που αφορούν το άγχος των εξετάσεων.

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Μύθος 1. Το άγχος των εξετάσεων είναι ίδιο για όλους όσοι το βιώνουν

Αυτό που πραγματικά ισχύει είναι ότι καθένας βιώνει το άγχος των εξετάσεων με διαφορετικό τρόπο. Για άλλον το άγχος των εξετάσεων μπορεί να λειτουργήσει θετικά και δημιουργικά με αποτέλεσμα την επιτυχή ανταπόκρισή του σε μια εξεταστική δοκιμασία. Για κάποιον άλλο όμως μπορεί να λειτουργήσει κατασταλτικά οδηγώντας τον στην αποτυχία.

Μύθος 2. Δε μπορείς να αποφύγεις το άγχος των εξετάσεων

Το άγχος είναι ένα κινητήριο στοιχείο που συνάδει με την ύπαρξη της ζωής και την πρόοδο. Κατά κάθε δοκιμασία που περνάμε είναι λογικό να ενυπάρχει κάποιο ποσοστό άγχους. Το άγχος των εξετάσεων όμως γίνεται να μην καταβάλει δραστικά το άτομο εφόσον εκείνο κατορθώσει να οργανώσει τη ζωή του, τη σκέψη , το συναίσθημα, τον χρόνο του, με τρόπο αποτελεσματικό.

Μύθος 3. Αν χρησιμοποιήσει κανείς μια διαδεδομένη τεχνική διαχείρισης του άγχους των εξετάσεων, θα το αντιμετωπίσει

Ακόμα και οι πιο διαδεδομένες τεχνικές θα πρέπει να προσαρμοστούν στις προσωπικές ανάγκες και ιδιαιτερότητες κάθε ατόμου. Το άγχος βιώνεται από τον καθένα διαφορετικά και διαφορετικά θα πρέπει να εφαρμοστούν στον καθένα οι διάφορες τεχνικές. Δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο, αποδοτικές για κάποιον τεχνικές να επιφέρουν επιπλέον άγχος σε κάποιον άλλο.

Μύθος 4. Μόνο η ύπαρξη σημαντικών συμπτωμάτων άγχους αξίζει την προσοχή μας.

Ακόμα και η εκδήλωση απλών συμπτωμάτων άγχους κατά την προετοιμασία ή την συμμετοχή σε εξετάσεις, μπορεί να είναι αρκετά σημαντικά για να τους δώσουμε προσοχή. Ο πονοκέφαλος, οι πόνοι στη μέση και άλλα συμπτώματα όπως η δυσκολία συγκέντρωσης είναι καλό να αντιμετωπίζονται έγκαιρα ούτως ώστε να μην προκαλέσουν επιπλέον και σοβαρότερες καταστάσεις.

ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Τα συμπτώματα του άγχους των εξετάσεων στην πλειονότητά τους μοιάζουν με αυτά που εκδηλώνονται σε οποιαδήποτε άλλη μορφή άγχους, χωρίς να είναι απόλυτα ίδια ποιοτικά ή ποσοτικά για κάθε άτομο που τα βιώνει. Ειδικότερα μπορεί κανείς να αντιληφθεί ότι βιώνει άγχος για τις εξετάσεις όταν υπάρχουν τα παρακάτω συμπτώματα στα αναφερθέντα επίπεδα:

• Σωματικό επίπεδο: Το άτομο προσπαθεί να συγκεντρωθεί ώστε να μελετήσει ή βρίσκεται στην κυρίως φάση μιας εξεταστικής δοκιμασίας ενώ διάφορα συμπτώματα όπως πονοκέφαλος, ξηρότητα στόματος , μυϊκοί πόνοι και δύσπνοια δεν του επιτρέπουν να αποδώσει όσο θα επιθυμούσε. Συχνά διαμαρτύρεται για έντονο αίσθημα κόπωσης αλλά και αϋπνίες που επιδεινώνουν ακόμα περισσότερο το πρώτο.
• Ψυχολογικό επίπεδο: Το άτομο βιώνει ένα διαρκές και δυσάρεστο αίσθημα αποτυχίας και ματαιότητας κάθε φορά που μελετά ή συμμετέχει σε εξεταστική δοκιμασία. Δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί, συχνά γίνεται ευερέθιστο και εκδηλώνει φοβίες για τις συνέπειες που θα ακολουθήσουν την αποτυχία του.
• Συμπεριφοριστικό επίπεδο: Η συμπεριφορά του ατόμου που βιώνει άγχος για τις εξετάσεις αλλάζει και συχνά γίνεται αντιληπτή από τους γύρω του. Ορισμένες φορές εκδηλώνει επιθετικότητα ενώ άλλες φορές τείνει να αποσύρεται από δραστηριότητες με τις οποίες συνήθιζε να καταπιάνεται. Συχνά δε, εκδηλώνει διαταραχές στην πρόσληψη τροφής και στην κατανάλωση αλκοόλ ή άλλων ουσιών.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Το άγχος των εξετάσεων ταλαιπωρεί το άτομο που το βιώνει όχι μόνο κατά την εξέταση στην οποία συμμετέχει αλλά και κατά την προετοιμασία για την εξέταση και μετά το πέρας αυτής. Έτσι, υπάρχουν σκέψεις και συμπεριφορές που μπορεί κανείς να αξιοποιήσει και κατά τις τρεις αυτές φάσεις για να μπορέσει να μετριάσει το άγχος του και να το χρησιμοποιήσει ως αρωγό στοιχείο για την επιτυχή έκβαση της εξεταστικής δοκιμασίας. Όπως όμως κάθε άτομο βιώνει κάθε μορφή άγχους διαφορετικά, έτσι και για το καθένα η αντιμετώπιση είναι μια μοναδική επιλογή και σύνθεση τεχνικών που για το ίδιο επιφέρουν θετικά αποτελέσματα.

Κατά την προετοιμασία για την εξεταστική δοκιμασία:

Η προετοιμασία είναι ίσως ο κυριότερος παράγοντας εξασφάλισης μιας ικανοποιητικής για το άτομο απόδοσης. Το άτομο οφείλει να σκεφτεί γιατί συμμετέχει στις εξετάσεις αυτές, ποιος είναι ο στόχος του και κατά πόσο η απόδοσή του είναι ικανή να επηρεάσει την εικόνα που έχει για τον εαυτό του. Εάν συμμετέχει γιατί ενδιαφέρεται να μάθει και να προχωρήσει εκπαιδευτικά, κι εάν γνωρίζει ότι η αυταξία του δε μπορεί να επηρεαστεί μεμονωμένα από την επιτυχία ή μη μιας εξεταστικής δοκιμασίας αλλά είναι κάτι που ορίζεται σημαντικά και από άλλους παράγοντες (π.χ. στοιχεία χαρακτήρα, λοιπές επιτυχίες), τότε έχει εξασφαλίσει τις πρώτες σημαντικές προϋποθέσεις για τον έλεγχο του άγχους του.

Κατά τη φάση αυτή θα χρειαστεί να αναλογιστεί εάν το πρόγραμμα και ο τρόπος μελέτης που ακολουθεί (π.χ. «διαβάζω καλύτερα μόνος ή με παρέα;») και η μέχρι σήμερα οργάνωση του χρόνου του λειτουργούν ενισχυτικά στην ικανότητα να συγκεντρώνεται και να αφομοιώνει όσα μελετά. Η καλή οργάνωση του χρόνου αλλά και η αξιοποίηση διαλλειμάτων με ευχάριστες για το άτομο δραστηριότητες μπορούν να επιφέρουν μόνο θετικό αποτέλεσμα. Τέλος, το να φαντάζεται κανείς πως θα είναι να συμμετέχει σε μια συγκεκριμένη εξεταστική δοκιμασία, πώς θα ήθελε να είναι και πως θα επιδιώξει να είναι, λειτουργεί συχνά βοηθητικά.

Κατά την εξεταστική δοκιμασία:

Όταν πλέον κανείς βρίσκεται στην κυρίως φάση μιας εξεταστικής δοκιμασίας, κι εφόσον έχει φροντίσει να ήταν σε καλή συναισθηματική κατάσταση κατά την προετοιμασία του γι’ αυτήν, οι τεχνικές που μπορεί να χρησιμοποιήσει για τον επιπλέον έλεγχο του άγχους του μπορούν να αποβούν με βεβαιότητα λειτουργικές. Κυρίως θα πρέπει να υπενθυμίσει στον εαυτό του ότι πρόκειται για μια δοκιμασία η οποία μπορεί μεν να τον φέρει πιο κοντά στον στόχο του, δε μπορεί όμως να τον εμποδίσει οριστικά από αυτόν. Μπορεί να πρόκειται για μια δοκιμασία που του λέει πράγματα για τον εαυτό του, δε μπορεί όμως να επηρεάσει την αξία που έχει ως μοναδικό άτομο, με μοναδικές δεξιότητες, προσωπικότητα και ταλέντα.

Καλό θα ήταν να ξεκινήσει κανείς απαντώντας τις ερωτήσεις αξιολόγησης εκείνες που γνωρίζει καλύτερα. Η ενθάρρυνση και η αισιοδοξία που θα προκύψουν από τη διαχείριση τέτοιων ερωτημάτων – θεμάτων, μπορεί να μειώσει επιπλέον το μη δημιουργικό άγχος και να δημιουργήσει τις καταλληλότερες προϋποθέσεις για τη διαχείριση και των υπόλοιπων. Οι θετικές σκέψεις και οι θετικές ενισχυτικές κουβέντες του ατόμου προς τον εαυτό του, μπορούν να δυναμώσουν την αυτοπεποίθησή του και να κάνουν την όλη δοκιμασία λιγότερο ή καθόλου οδυνηρή.

Μετά την εξεταστική δοκιμασία:

Συχνά, ακόμα κι όταν η εξεταστική διαδικασία είναι πλέον παρελθόν, το άτομο σκέφτεται με τρόπο που επηρεάζει αρνητικά το συναίσθημά του. Ορισμένες σκέψεις που μπορεί να κάνει είναι «κι αν έγραψα χειρότερα απ’ ότι νομίζω; τι θα σκεφτούν οι δικοί μου για την απόδοσή μου; πώς θα δει ο καθηγητής το γραπτό μου και πως θα με κρίνει; μήπως υστερώ σε γνώσεις..;» Καμία από τις σκέψεις αυτές δεν είναι αληθινή, αλλά συνέπεια μιας διαδικασίας που ενείχε συναισθηματικό φορτίο. Καμιά δεν πρόκειται, ειδικά στην φάση αυτή, να βοηθήσει είτε την αυτοπεποίθηση του ατόμου, είτε το αποτέλεσμα της αξιολόγησης. Στην φάση αυτή το άτομο θα ήταν καλό να κάνει υπομονή και να σκέφτεται θετικά, είτε αποδώσει όπως θα επιθυμούσε είτε όχι. Το να μπορέσει δε να απασχοληθεί με κάτι που του προκαλεί ευχαρίστηση, όπως μια βόλτα με φίλους, διακοπές, ένα χόμπι, είναι ιδιαίτερα βοηθητικό.

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΩ ΕΝΑΝ ΦΙΛΟ ΜΕ ΕΝΤΟΝΟ ΑΓΧΟΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Συχνά, όταν ένας φίλος μας αντιμετωπίζει άγχος εξετάσεων μας δημιουργείται η πρόκληση να τον βοηθήσουμε να το αντιμετωπίσει. Η πρόκληση αυτή μπορεί να πηγάζει από το ενδιαφέρον μας για τη συναισθηματική του κατάσταση μπορεί όμως και να σχετίζεται με το ότι ταυτιζόμαστε μαζί του κι έχουμε και οι ίδιοι βιώσει μια ανάλογα οδυνηρή κατάσταση όπου το άγχος κυριαρχεί. Όπως κι αν έχουν τα πράγματα όταν κάποιος επιθυμεί να βοηθήσει έναν φίλο του με έντονο άγχος εξετάσεων είναι καλό να έχει υπόψην του δεν είναι υπεύθυνος για τα συναισθήματα που βιώνει ο άλλος ούτε φέρει την ευθύνη της επιτυχούς παρέμβασης σε αυτόν. Κάθε άτομο που βιώνει κάτι δυσάρεστο ή υφίσταται μια αρνητική ψυχολογική δοκιμασία πρέπει καταρχήν το ίδιο να επιθυμεί και να έχει αποφασίσει να την υπερβεί και να την αντιμετωπίσει προκειμένου να μπορέσει ένα τρίτο πρόσωπο να το βοηθήσει. Να θυμάσαι λοιπόν ότι η προσπάθεια να βοηθήσεις έναν φίλο με άγχος για τις εξετάσεις μπορεί να μην επιφέρει θετικά αποτελέσματα και για αυτό ΔΕΝ είσαι υπεύθυνος εσύ. Αν όμως καταφέρεις να αλλάξεις έστω και λίγο τον τρόπο σκέψης και τα συναισθήματα του φίλου σου, θα αισθανθείς υπερηφάνια και την ανεκτίμητη χαρά του να προσφέρεις.

Κατά την προσπάθεια να τον βοηθήσεις θα σε ωφελήσει να έχεις υπόψην τα εξής:

• 1. Μην κάνεις υποθέσεις για το πώς ακριβώς σκέπτεται ή αισθάνεται αφού ο καθένας μας είναι διαφορετικός. Ρώτα τον ευθέως για το πώς βιώνει ο ίδιος τον άγχος των εξετάσεων.
• 2. Μην σπεύσεις να του δώσεις συμβουλές για το πώς πρέπει να σκέφτεται ή να αισθάνεται σε σχέση με τις εξετάσεις αλλά δώσε χρόνο στο να τον ακούσεις προσεχτικά. Ίσως έχει περισσότερη ανάγκη να εκφράσει αυτά που του συμβαίνουν και όχι κάποιον που θα του δώσει συμβουλές.
• 3. Ρώτησέ τον και συζήτησε μαζί του τα θετικά που μπορεί να προκύψουν από το άγχος που βιώνει και εστίασε στον τρόπο που μπορεί να αξιοποιήσει ώστε να αποτρέψει να γίνει το άγχος του μη δημιουργικό.
• 4. Δείξε υπομονή και ανεκτικότητα σε συμπεριφορές του που εκδηλώνουν άγχος χωρίς όμως να αποδέχεσαι την αποφυγή του να διαχειριστεί αυτό που του συμβαίνει. Μπορεί να χρειάζεται χρόνο αλλά όσο κι αν χρειαστεί, ζήτα του να αντιμετωπίσει αυτό που τον προβληματίζει.
• 5. Χρησιμοποίησε εκφράσεις που τον ενθαρρύνουν να αντιμετωπίσει το άγχος των εξετάσεων όπως «δεν είναι και τόσο δυσάρεστη η αποτυχία», «υπάρχουν παραπάνω από μια ευκαιρίες», «αυτή η εξεταστική δοκιμασία δεν είναι παρά μια προσπάθεια» και απέφυγε εκφράσεις που μπορεί να συγχύσουν το ηθικό του όπως «μην γίνεσαι γελοίος», «πρέπει να τα καταφέρεις», «πόσο απαράδεκτα πράγματα είναι αυτά που σου συμβαίνουν».

ΕΝ ΚΑΤΑΚΛΕΙΔΙ

Είναι στο δικό μας χέρι να μην επιτρέψουμε στο άγχος των εξετάσεων να επηρεάζει καταρχήν τη συναισθηματική μας κατάσταση και κατ’ επέκταση σημαντικούς τομείς της ζωής μας όπως ο εκπαιδευτικός. Η εκπαιδευτική πορεία του ατόμου και η γενικότερη εκπαιδευτική και επαγγελματική του ανάπτυξη ενέχει συναισθηματικά και γνωστικά σκαμπανεβάσματα, ανασφάλειες, στρες, αγωνίες, λύπες και χαρές. Ανάμεσα σε αυτά, το άγχος των εξετάσεων μπορεί να γίνει αντιληπτό ως μία εκ των πολλών συναισθηματικών καταστάσεων που το άτομο βιώνει και που άλλοτε είναι αρκετά ισχυρό ώστε να καθηλώσει την εκπαιδευτική του ζωή κι άλλοτε δεν αποκλείεται να λειτουργεί ως κινητήριος παράγοντας για μια επιτυχή απόδοση. Ας δούμε λοιπόν το άγχος από μια διαφορετική σκοπιά. Ας του προσδώσουμε εμείς τις ιδιότητες αυτές που δε μπορούν να μας ζημιώσουν σημαντικά αλλά μπορούν να συνυπάρχουν ενισχυτικά σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας. Ας αμφισβητήσουμε την παντοδυναμία του κι ας υποστηρίξουμε το δικό μας ρόλο στις συνέπειες που εκείνο θα επιφέρει στην καθημερινότητα μας. Καλή σας επιτυχία!

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Βαρβόγλη Λίζα, Η νευροψυχολογία του στρες στην καθημερινή ζωή, Εκδόσεις Καστανιώτη 2007
Βασιλάκη Ελένη, Το Στρες, το άγχος και η αντιμετώπισή του, Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα 2001
Ευθυμίου Κων/νος και Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραπείας της Συμπεριφοράς, Πρώτες βοήθειες ψυχικής υγείας, Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα 2006
Adams, Jenni, Στρες, φίλος για μια ολόκληρη ζωή, Εκδόσεις Φυτράκη 2004
Helen Kennerley, Ξεπερνώντας το Άγχος, Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα 2009
Jones, Hilary, Υπεραπασχόληση και Άγχος, Εκδόσεις Θυμάρι 1999

Τι είναι άγχος:
Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το μυαλό και το σώμα σας σε κάθε νέα απειλητική ή συγκινησιακή ( συναρπαστική ) κατάσταση.

Είναι βοηθητικό:
Το άγχος σας δίνει περισσότερη ενέργεια ( ενεργητικότητα ), που μπορεί να σας βοηθήσουν να αντιμετωπίσετε σωματικές προκλήσεις, να επιλύσετε προβλήματα και να πετύχετε τους στόχους σας.

Είναι βλαβερό ( ζημιογόνο ):
¨Όταν το άγχος συνεχίζεται χωρίς διακοπή για μεγάλα χρονικά διαστήματα μπορεί να προκαλέσει πονοκεφάλους, πόνους στην πλάτη, ανορεξία, κούραση, κατάθλιψη και άλλα σωματικά συμπτώματα.

• Η οικογένεια μπορεί και πρέπει να παρέχει στον υποψήφιο ψυχολογική στήριξη. Να αποφεύγει τις πιεστικές συμβουλές για διάβασμα και τις διαρκείς υπενθυμίσεις για έλλειψη σοβαρής αντιμετώπισης των εξετάσεων από τον υποψήφιο.

*Οι λόγοι αποτυχίας έχει αποδειχθεί ότι οφείλονται κυρίως:

• Στην κακή προετοιμασία
• Τη λανθασμένη ερμηνεία των ερωτήσεων
• Την φτωχή, εκφραστικά, διατύπωση των ερωτήσεων
• Την έλλειψη κριτικού πνεύματος των υποψηφίων, που αδυνατούν πολλές φορές ν’ ανταποκριθούν σ’ όσα ακριβώς τους ζητούν
• Το ανεξέλεγκτο άγχος

*Στην ΕΠΙΤΥΧΙΑ συντελούν, παράγοντες όπως:

•  Η σωστή προετοιμασία
•  Η αυτοπεποίθηση
•  Η σιγουριά του εξεταζόμενου για τις ικανότητες του
•  Η υπομονή και επιμονή
•  Οι λόγοι για επιτυχία
•  Η θέληση για επιτυχία
•  Η ηρεμία και η μεθοδικότητα της σκέψης
•  Και φυσικά… λίγη τύχη!

*Οι υποψήφιοι θα πρέπει να ΠΡΟΣΕΞΟΥΝ να έχουν:

• Ένα πολύ καλά οργανωμένο πρόγραμμα προετοιμασίας και μελέτης
• Πρόγραμμα ξεκούρασης και ψυχαγωγίας. Μετράει η «ποιότητα» και όχι η «ποσότητα» της μελέτης
• Προσοχή και σωστή αυτοσυγκέντρωση την ώρα της μελέτης για να λειτουργεί καλύτερα η μνήμη
• Πίστη και εμπιστοσύνη στον εαυτό τους
• Πίστη για την επιτυχία
• Προσοχή στη διατροφή τους (ελαφρύ φαγητό, υγιεινή διατροφή, όχι πολλούς καφέδες, αλλά κυρίως χυμούς)
• Προσοχή στα τσιγάρα και το αλκοόλ
• Προσοχή στο ωράριο του ύπνου. Όχι λιγότερο ύπνο από 6-7 ώρες το βράδυ. Ο ύπνος να είναι ήσυχος και ήρεμος.
• Το ΑΓΧΟΣ είναι αναπόφευκτο. Όταν το άγχος ελέγχεται λειτουργεί θετικά, γιατί συντελεί στην ετοιμότητα. Όταν το άγχος δεν ελέγχεται, ο υποψήφιος αντιμετωπίζει δυσκολίες κι έχει αρνητικά αποτελέσματα.

*Τις ημέρες των εξετάσεων πρέπει να προσεχθούν ιδιαίτερα τα εξής:

• Ελαφρύ φαγητό (ποτέ νηστικοί)
• Προσπάθεια για ηρεμία και χαλάρωση
• Λίγο πριν πάτε στο εξεταστικό κέντρο, καλό είναι να κάνετε έναν μικρό περίπατο, προτιμότερο μόνοι σας.
•  Να προσπαθήσετε ( ο υποψήφιος) να μείνετε μόνος τα τελευταία 15 λεπτά περίπου πριν προχωρήσετε για την αίθουσα των εξετάσεων, αποφεύγοντας τις επαναλήψεις της ύλης.

*Την ώρα που αρχίζουν οι εξετάσεις:

• Ηρεμία και έλεγχο της αγωνίας με σωστές αναπνοές
• Ανάγνωση των θεμάτων με πολύ προσοχή δύο φορές (μια αναγνωριστική γρήγορη ματιά και μια δεύτερη με προσοχή για σωστή κατανόηση)

* Όταν πρέπει να επιλέξετε: να το κάνετε γρήγορα και με μεγάλη προσοχή.
Προσπαθήστε να κάνετε μια κατανομή χρόνου για να μη νιώσετε ότι πιέζεστε. Δηλαδή, να μη σας ελέγχει το ρολόι σας, αλλά… να το ελέγχετε εσείς.
* Ν’ απαντήσετε πρώτα στις ερωτήσεις που αφορούν στα θέματα που τα ξέρετε καλύτερα. Έτσι, δεν θα ξεκινήσετε με πανικό και θα εξοικονομήσετε παράλληλα μεγαλύτερη άνεση χρόνου.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Πρέπει να απαντάτε ( ο υποψήφιος) ΑΚΡΙΒΩΣ σ’ αυτά που σας ζητούν, χωρίς περιττά λόγια κι όταν σας ζητούν την άποψη σας να την εκφράζετε ελεύθερα.

* Σε περίπτωση «τρακ»
Αν την ώρα των εξετάσεων νοιώσετε ( οι υποψήφιοι) ότι οι πληροφορίες και οι γνώσεις ξαφνικά «εξαφανίστηκαν» από τη μνήμη σας τότε: να πάρετε βαθιές αναπνοές με ρυθμό (εισπνοή από τη μύτη-εκπνοή από το στόμα). Να σφίξετε όσο πιο δυνατά μπορείτε τα χέρια σε γροθιά και μετά ν’ αφήσετε τους μυς να χαλαρώσουν (τουλάχιστον 3 φορές). Να κλείσετε για 10-15 δευτερόλεπτα τα μάτια και να υπενθυμίσετε τον εαυτό σας ότι εσείς ελέγχετε την κατάσταση και όχι το αντίθετο.

ΔΙΑΤΡΟΦΗ:

• Να αποφεύγετε τα πολλά γλυκά, αναψυκτικά, λιπαρά.
• Να αυξήσετε την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών,
• Αντί για καφέδες, να τρώτε σοκολάτα υγείας μαζί με λίγους ξηρούς καρπούς ( καρύδια, αμύγδαλά, φουντούκια- χωρίς αλάτι ).
• Χυμούς με μέλι και παγάκια.
• Μίλι- σέικ ( γάλα με παγωτό στο μπλέντηρ), είναι δροσερό, προσφέρει ενέργεια και την αίσθηση ότι δεν πεινάτε.
• Τα γεύματα να είναι κανονικά, όχι δίαιτες και όχι πολυφαγία ( λόγου άγχούς, αυτά είναι παγίδες ).
• Απαραίτητη η σωματική άσκηση ( κίνηση), βοηθάει το σώμα αλλά και την λειτουργία του εγκεφάλου-κέντρου μνήμη

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΧΑΛΑΡΩΣΗΣ:

• Απολαύστε 10-15 λεπτά ηρεμίας και ησυχίας. Καθιστέ σε μια αναπαυτική πολυθρόνα και σκεφθείτε ένα αγαπημένο μέρος η αντικείμενο.
• Σφίξτε και μετά χαλαρώστε τους μύες. Σφίξτε δυνατά τη γραφιά και το χέρι σας, και χαλαρώστε αυτούς τους μύες.
• Κάντε το ίδιο για τους μύες στους ώμους σας, στους μηρούς στα πόδια κλπ.

ΒΑΘΙΑ ΑΝΑΠΝΟΗ:
Η σωστή αναπνοή είναι μια από τις πιο αποτελεσματικές τεχνικές για τη μείωση του άγχους. Δυο από τις πολλές τεχνικές αναπνοής, που χρησιμοποιούμε για να μειώσουμε το άγχος είναι:
Ελεγχόμενη αναπνοή:

• Κάνε ένα διάλειμμα. Σκέψου για λίγα δευτερόλεπτα τι είναι αυτό που σε κάνει να νιώθεις ένταση. Και μετά βγάλε αυτές τις σκέψεις από το μυαλό σου.
• Χαλάρωσε τα χέρια και τους ώμους σου.
• Έκπνευσε αργά από τη μύτη σου.
• Τώρα πάρε μια βαθιά αναπνοή, γεμίζοντας την κοιλιά και μετά το στήθος με αέρα.
• Έκπνευσε αργά κι επανάλαβε μέχρι που η αναπνοή σου γίνει κανονική και σταθερή. Καθώς κάνεις αυτό, επικεντρώσου σε κάθε αναπνοή.
• Να αισθάνεσαι χαλαρός και ότι μπορείς να ελέγχεις την κατάσταση.

Μια γρήγορη μέθοδος: Μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ώρα και οποιαδήποτε μέρα, χωρίς να διακοπεί το πρόγραμμά σου.

• Χαλάρωσε τα χέρια και τους ώμους σου.
• Περίστρεψε το κεφάλι σου μερικές φορές- πρώτα δεξιά, μετά αριστερά.
• Κλείσε τα μάτια σου, είσπνευσε βαθιά και έκπνευσε, επανάλαβε 3-5 φορές
• Επικεντρώσου στην αναπνοή σου, αγνόησε όλες τις σκέψεις που σε προκαλούν άγχος.

ΑΛΛΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ:
Φαντασίωση: Κάλμαρε τα τεντωμένα νεύρα, κάνοντας ένα φανταστικό ταξίδι σ’ ένα ιδανικό μέρος. Κλείσε τα μάτια σου, πάρε βαθιά αναπνοή και για τα επόμενα δέκα λεπτά φαντάσου τον εαυτό σου σ’ όποιο μέρος θα ήθελες να ήσουν.
Κάνε Διάλειμμα: Κάνει διάλειμμα από αυτό που κάνεις κάθε λίγο. Έτσι θα νιώσεις ανανεωμένος και χαλαρός.

ΜΗ ΔΕΧΕΣΑΙ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ
Να αισθάνεσαι χαλαρός και ότι μπορείς να ελέγχεις την κατάσταση

ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ
ΕΙΡΗΝΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ – ΚΕΛΕΠΟΥΡΗ
ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ
Προϊσταμένη του ΚΕΔΔΥ Ημαθίας.